Bókin fjallar meðal annars um
- hvernig skömm verður til og hvernig hún birtist
- muninn á sekt og skömm
- höfnun, ótta og brotið traust
- að hætta að fela sig og stíga fram í ljósið
- fyrirgefningu og að sleppa tökum á fortíðinni
- að læra að sjá sig með augum Guðs
- að taka á móti kærleika, lækningu og nýju auðkenni í Kristi
„Guð sér allt – og elskar samt.“
„Fullkomin elska rekur út óttann.“
— 1. Jóh. 4:18
Bókin er væntanleg
Smá sýnishorn úr bókinni
Skömm segir: „Feldu þig.“
Náð Guðs segir: „Komdu nær.“
Sekt segir: „Ég gerði eitthvað rangt.“
Skömm gengur lengra og segir: „Það er eitthvað rangt við mig. Ég get ekki breyst.“
Þess vegna snýst lækning frá skömm ekki aðeins um það að horfast í augu við það sem gerðist. Hún snýst líka um að læra að sjá sjálfan sig á ný — ekki í gegnum augun á þeim sem særðu okkur, ekki í gegnum mistök fortíðarinnar, heldur í gegnum augu Guðs.
Skömmin vill halda okkur í feluleik. Hún hvíslar að okkur að ef fólk sæi allt, myndi það hafna okkur.
En kærleikur Guðs kallar okkur út úr feluleiknum og inn í ljósið.
Guð sér allt — og elskar samt.
„Fullkomin elska rekur út óttann.“
— 1. Jóh. 4:18
Úr bókinni Skömmin afhjúpuð – Frá feluleik til frelsis í kærleika Guðs
Kafli 7 – Feluleikurinn sem þreytir hjartað
„Sá sem byrgir yfir misgjörðir sínar, mun ekki vegna vel, en sá sem játar þær og lætur af þeim, mun miskunn öðlast.“
— Orðskv. 28:13
Það er mjög þreytandi að lifa í feluleik.
Margir gera sér ekki grein fyrir því hversu mikil orka fer í að reyna stöðugt að fela:
veikleika sína,
sársauka,
ótta, eða raunverulegt ástand hjartans.
Skömmin kennir fólki snemma að ákveðnir hlutir séu ekki öruggir til að sýna. Þá byrjar maður smám saman að byggja upp varnarkerfi. Sumir læra að fela sig með því að verða sterkir og sjálfstæðir. Aðrir fela sig með gríni, þjónustu eða því að vera alltaf uppteknir. Sumir verða mjög góðir í að hjálpa öðrum en leyfa engum að hjálpa sér sjálfum.
Utan frá getur allt litið vel út.
En innra með sér er hjartað þreytt.
Þegar maður lifir lengi þannig verður erfitt að slaka raunverulega á. Maður verður alltaf svolítið á verði. Alltaf að passa: hvað maður segir, hvernig maður birtist, og hvort einhver muni sjá það sem maður vill fela.
Margir lifa þannig árum saman.
Þeir læra að stjórna ímyndinni svo vel að jafnvel fólkið í kringum þá sér ekki raunverulega hvernig þeim líður. En hjartað finnur samt fyrir þunganum.
Feluleikurinn skapar oft djúpa einmanaleika.
Fólk getur verið umkringt öðrum og samt upplifað: „Enginn þekkir mig í raun.“ „Ef fólk sæi allt myndi það hafna mér.“ „Ég verð að halda þessu inni.“
Þetta er einn erfiðasti hluti skammarinnar.
Hún einangrar mann.
Ekki aðeins frá öðrum heldur oft líka frá Guði. Margir halda áfram að biðja, þjóna eða mæta á samkomur en innra með sér eru þeir farnir að fela ákveðna staði hjartans.
Adam gerði þetta í aldingarðinum.
Eftir syndafallið faldi hann sig.
Það er merkilegt að fyrsta viðbragðið var ekki að hlaupa til Guðs heldur frá honum. Skömmin gerir það oft enn í dag. Hún fær mann til að hugsa: „Ég get ekki komið svona fram fyrir Guð.“ „Ég verð fyrst að laga mig.“ „Ég verð að fela þetta betur.“
En Guð kallaði samt:
„Hvar ertu?“
Ekki vegna þess að hann vissi ekki hvar Adam var heldur vegna þess að hann vildi draga hann út úr felustaðnum.
Guð gerir það sama við okkur.
Hann kemur ekki fyrst og fremst með fordæmingu heldur boð inn í ljós sannleikans.
Það er ástæðan fyrir því að játning hefur svo mikinn kraft.
Þegar hlutirnir eru dregnir fram í ljósið byrjar skömmin smám saman að missa tök sín. Það sem lifði áður í myrkrinu missir vald þegar það er ekki lengur falið.
Ég man eftir sterkri reynslu sem kenndi mér þetta mjög skýrt. Þegar ég var í kristilegri sporavinnu á Selfossi í Hvítasunnukirkjunni var mér boðið að prédika á sunnudegi. Það gekk vel og fólk virtist uppörvað. En eftir samkomuna kom yfir mig mjög þung vanlíðan. Ég fann fyrir ákæru, sektarkennd og skömm en náði ekki að skilja af hverju mér leið svona illa.
Daginn eftir var sporavinnufundur í kirkjunni. Þá ákvað ég að segja frá því sem hafði verið að gerast innra með mér. Þegar ég opnaði mig og talaði hreinskilnislega um þetta gerðist eitthvað. Þunginn fór að losna og ég fann frelsi koma inn í hjartað.
Þessi reynsla kenndi mér hvað játning er áhrifamikil. Ekki aðeins frammi fyrir Guði heldur líka þegar maður hættir að fela sig og kemur fram í sannleika og ljósi.
Jakob skrifar:
„Játið því hver öðrum syndir yðar og biðjið hver fyrir öðrum, svo að þér verðið heilbrigðir.“
— Jak. 5:16
Það er eitthvað sem gerist þegar hjartað hættir loksins að fela sig.
Ekki vegna þess að maður verði fullkominn. Heldur vegna þess að maður þarf ekki lengur að bera allt einn í myrkrinu.
Margir óttast að ef þeir opni hjarta sitt muni þeir missa kærleikann. En oft gerist hið gagnstæða. Þegar maður kemur fram í einlægni byrjar hjartað loksins að upplifa:
öryggi,
nánd,
og náð.
Skömmin segir:
„Feldu þetta.“
En Guð segir:
„Komdu með þetta til mín í ljósið.“
Þar byrjar feluleikurinn smám saman að missa vald sitt. Og þar byrjar hjartað að finna hvíldina sem það hefur þráð svo lengi.